Gente de Pantín año 1940 +-

Me envía M. Delgado una foto de los años cuarenta con la siguiente referencia sobre las personas que aparecen en la imagen. Gracias Lolo

“Primera fila izqda. a dcha. Manuel da Leira, 2º- Manuela de Pancho, 3º- Manuel de Salvador, 4º-María da Gabeira, 5º- Manuel de Julia, 6º-está muy borrosa. 2ª fila, izqda. dcha. 1º- Mª Andrea, 2º-Juanito de Nemesio, 3º-José de Pancho, 4º- Manuel de Xuana, 5º- Josefa de Pancho”

Actualización:

La foto que parece muy borrosa es de Donato Rodriguez López.

Saludos.

José Manuel.

Anuncios

10 pensamientos en “Gente de Pantín año 1940 +-

  1. Como ven mi apellido es Pantín, mi abuelo vino a la Argentina a principios de 1900 era del pueblo de Miño en la Coruña. Quisiera saber porqué se le dió a esa playa el nombre de Pantín, no creo que tenga alguna relación con el apellido familiar. Muchas gracias y saludos

      • Por casualidad me encuentro en internet con la pregunta sobre el origen del topónimo Pantín, así como una alusión –por es motivo– a mi persona y a un trabajo mío sobre el tema. Aunque sea un poco tarde me permito enviar un pequeño escrito mío sobre el tema:
        PANTÍN

        Como xa teño dito noutras ocasións, en materia de toponimia —máis quizais que noutros eidos ou aspectos da vida e da realidade— hai que andar sempre con pés de ferro e non deixarse guiar polas puras apariencias. Así, por exemplo, comparando nomes de lugares moi afastados xeograficamente entre si, non é infrecuente atopar sorprendentes coincidencias fonéticas ou gráficas que moi ben poderían facernos ver unha inexistente relación histórica entre eles. Un caso de semellante coincidencia, que me ten dado por certo moito que pensar noutros tempos, é, sen ir máis lonxe, o de Marnela e O Rodo, nomes baixo os que é coñecida a praia de Pantín, aínda que o primeiro corresponde máis propiamente a unha pequena zona, parroquia noutros tempos baixo a advocación de San Martiño e hoxe anexada á de Santiago de Pantín (Valdoviño), e o segundo, por outra banda, é tamén o nome —neste caso quizais con menor propiedade— dun pequeno regato que verte a súas augas na parte occidental da susodita praia.
        Independentemente de que a propia palabra Pantín tén unha certa fisonomía gráfica —e mesmo fonética— que podería recordar o francés, chamativo resulta que o vocábulo Rodo puidese moi ben ser evolución galega (por caída normal do -n- intervocálico e posterior contracción en o das dúas vocais en contacto) de Ródano, nome coincidente co do ben coñecido río francés. Pero por se isto fose pouco, Marnela presenta tódolos visos de ser pola súa banda unha derivación diminutiva galega a partir de Marne, denominación así mesmo coincidente, como é ben sabido, coa doutro río e tamén departamento do país galo. E se por riba de todo isto nos mergullamos nas brétemas da lenda, atoparémonos ademais co topónimo Lucerna, nome dunha mítica cidade asulagada na marisma pantinesa, curiosamente coindicente co da tamén ultrapirenaica cidade de Suiza. En fin, as coincidencias amosan ser demasiadas como para non sentirse tentado a deixarse levar da imaxinación e inventar—por non existir— unha explicación que, xa que logo, a historia non nos pode proporcionar.
        A realidade, sen embargo, é que, en primeiro lugar, Pantín, que nada tén que ver coa palabra pantano, non é máis que o nome dun antigo propietario chamado PANTINUS, antropónimo latino que á súa vez deriva, mediante o sufixo –INUS, de PANTUS ou PANTIUS, de posible orixe iliria. O punto de partida tivo que ser (FUNDUS ou UILLA) PANTINI, forma que, por outro lado, tamén se atopa no topónimo do concello de Arzúa Pantiñobre, esta vez co sufixo prerromano –OBRE (estudado, entre outros, por Menéndez Pidal e Moralejo Laso), e posiblemente relacionado así mesmo con Pantón, nome dunha parroquia e concello da provincia de Lugo.
        Polo que se refire a Marnela, a terminación –ela fainos pensar, efectivamente, nun diminutivo feminino, en principio —podemos pensar— a partir do vocábulo latino MARINA co significado de ‘terra lindante co mar’, e do que á súa vez procede sen ningunha dúbida o tamén topónimo Mariña xunto cos seus derivados Mariñán e Mariñaos. O punto de partida sería a forma Marinela, que por certo atopamos neste texto do século XII (cfr. Castro Correa y Pichel Gotérrez 2011: 265):

        Ego Gundisalvus Melendit, una cum uxore mea donna Maiore et filiis et fialiabus nostris, donamus atque concedimus eclesie Sancte Marie de Cavalar que est monasterii Sancti Iohannis de Kalavario […] nostram portionem […] et de Sancto Mateo de Transancos, et de Sancto Petro de Locra [sic], et de Sancto Martino de Marinela.

        O que non quere dicir que así se pronunciase daquela este topónimo, pois á parte de que a caída da vogal pretónica tería que ter ocorrido moito tempo antes, nas cinco veces que Marnela aparece citado no CODOLGA —aparicións tamén correspondentes a textos do século XII— xa presenta en todas elas a forma actual, o que, ao meu ver, quere dicir que o Marinela da cita anterior debe de responder, como ocorre tantas veces, a unha falsa reconstrución latinizante levada a cabo polo escriba. Agora ben, todo isto engadido á existencia do topónimo Marnel, que indubidablemente representa a forma masculina correspondente a Marnela, xunto con outros como Marne, Marnes e Marnotas en lugares interiores e que, polo tanto, nada teñen que ver co mar, levou ao filólogo xermano-portugués J. M. Piel a postular como punto de partida de toda esta familia de topónimos —nos que inclúe o Marne francés— as formas de orixen celta MARNE ou MARLE, e propoñer ao mesmo tempo como significado etimolóxico tanto para Marnel como para Marnela o de ‘terreo pantanoso e anagadizo’. Tamén esta interpretación, como se ve, encaixa perfectamente co noso caso, aínda que cun interesante matiz: que orixinariamente o nome de Marnela non correspondería á zona habitada onde se atopa a ermida de San Martiño, senón á parte anegada, a que hoxe é coñecida en Pantín baixo a denominación de A Fraga ou, raras veces, O Pantano. É máis: baixo o topónimo Marnela coñecíase no século XII non só a antiga parroquia de San Matiño, senón tamén a actual de Santiago de Pantín, segundo se tira dos seguintes textos, tomados do CODOLGA:

        […] villam integram de Palacios; ecclesiam sancti Iacobi de Marnela cum sua directura et villam laicalem cum suo villare de Coba de Loira.
        […] et est ipsa hereditate nominata aecclessia sancti Jacobi de Marnela cum suis apendicionibus intus et foris.

        En realidade no século XII xa existía o topónimo Pantín, pero aínda non se empregaba como denominación da parroquia, senón dunha simple vila ou lugar da mesma, como se amosa neste outro texto, tomado da mesma fonte (ano 1192):

        […] et sunt ipsas hereditates in territorio Trasanquis, villas pernominatas Pantim et Figaredo.

        Estes cambios de referencia nos topónimos —e ás veces tamén nos hidrónimos— non é verdadeiramente nada raro. Precisamente o caso de O Rodo penso que resulta bastante representativo: en realidade tampouco aquí a denominación debeu de corresponder orixinariamente ao regato que desemboca na praia de Pantín, senón á praia mesma ou máis exactamente ao mar que a baña. E sendo isto así, a etimoloxía antóllasenos bastante clara: como se recordará a palabra rodo, procedente probablemente do latín ROTULU(M), é unha especie de restrelo de madeira, cuxa función de arrastrar cousas é comparable a acción que exerce o mar aberto na praia de Pantín, onde as vagas —por certo ben apreciadas polos surfistas— virían a actuar como verdadeiros rodos ou restrelos.
        Álvaro Porto Dapena
        (alpordap@ udc.es)

  2. Hola Manuel: La playa es “de O Rodo” aunque la mayoría de la gente la llama “de Pantín” por estar situada en la parroquia de Santiago de Pantín, en el municipio de Valdoviño. Desconozco la etimología del topónimo Pantín (quizás “pantano”(¿?))por lo que no te voy a ser de gran ayuda… Lo que si puedo decirte es que en la provincia de A Coruña actualmente viven 318 personas con ese apellido (fuente: INE). Como puedes observar no es uno de los más habituales.
    Un saludo, Pantín

    • Hay un artículo de Porto Dapena, muy bueno, sobre toponimia de Cedeira, pero no recuerdo ahora qué dice de Pantín. En Lugo hay Pantón, que aunque parezca aumentativo también puede ser diminutivo; yo creo que ambos son lo mismo, y serían diminutivos de ‘puente’ (‘ponte’ en gal): Pontín o Pontón con disimilación antigua de la átona.

  3. la foto que parece muy borrosa es de Donato Rodriguez López.

    Saludos.
    José Manuel.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s